
Barrat per lauegi
Jovita Ané-Josep Manel Vera
Es nheuades soentejades des darrèri dies combinades damb episodis de vent fòrt, ploja e pujada de temperatures an hèt aumentar fòrça eth perilh de lauets en conjunt dera Val d'Aran.
Un des endrets mès afectadi ei eth Pòrt dera Bonaigua a on s'an agut de desencadiar lauegi controtladi entà poder garantir era dubertura d'aguest tram dera carretera c-28 damb seguretat entàs usatgèrs.
Enes parts mès nautes s'an acantierat celhs de mès de dus mètres , çò que hec a pujar era dimenjada, eth perilh de lauegi a nivèu 4 , fòrt ,sus ua escala de 5. Un grad que a anat baishant a mieja setmana a marcat 3.
Entà provocar es lauegi se hè a servir ua sòrta de campana, coneishuda tecnicament com Daisy Bell que penge d' un elicoptèr .
Aguest dispositiu dirigís explosions de idrogen e oxigen sus era cocha de nhèu. Ues detonacions que provoquen era baishada des lauets.
Eth sistèma de nauta precision ei mès segur que es metòdes manuaus, e ei fòrça eficient entara gestion des lauets sustot en lòcs de dificil accès.
Mès non sonque ei en aguesta carretèra a on eth perilh de lauets se mantén encara naut, tanben es celhs de nhèu son fòrça inestables en d'autes pistes e airaus de nauta montanha, per aquerò des de pompièrs e emergéncies e es tecnics deth Centre de Lauegi recomanen qu' es activitats que se hèn en exterior siguen tostemp en endrets segurs e que non siguen expausadi ath perilh des lauets.
Ac rebrembe, Jordi Gavaldà, geològ deth Centre de Lauegi d'Aran
Cau consultar eth boletin de perilh de lauets e adaptar es nòstes gessudes ara situacion meteorologica e de lauets. Gésser acompanhadi de persones coneishedores eth terren, e saber hèr a servir eth nòste materiau de seguretat que non mos cau desbrembar jamès
E entà es que volguen apregondir en coneishement des lauets o les agrade era montanha e er iuèrn, pòden apuntar-se en un curs especific de seguretat en lauegi.