Era Val d'Aran geolocalizarà as ossi que pèrden era pòur as umans

Serà eth prumèr territòri deth Pirenèu que retornarà ara estrategia de seguiment damb colièrs GPS dempús dera experiéncia de Cachou e Goiat
Sofia Cabanes Balanzà

Era Val Aran capturarà e geolocalizarà es ossi qu'agen perdut era pòur ara preséncia umana. Era mesura, segontes defén eth govèrn aranés, arribe a peticion deth sector ramadèr e se fixe ena experiéncia dera sarrada Cantabrica, a on eth programa s'aplique damb succès. 

En Pirenèu hè 6 ans que s'auie deishat de hèr eth seguiment d'ossi damb GPS, eth darrèr que siguec Goiat.

Previer abans de lamentar o, dit d'ua auta manèra, geolocalizar abans que devengue un perilh potenciau, ei çò qu'eth Conselh Generau d'Aran definís coma "preparacion proactiva deuant de comportaments d'abituacion d'ossi" e serà era estrategia que, ath madeish temps, vò superar era mala experiéncia damb er os Cachou, un des darrèri exemplars damb GPS en Pirenèu e que moric empodoat.

 

Cachou ère un exemplar clau entà sauvar era poblacion d'ossi en Pirenèu, menaçada pera activitat umana (ACN)

"Ara non auem ossi potenciaument perilhosi en Aran", expause Ivan Afonso, cap der airau de Miei Naturau deth Conselh Generau, mès s'identificaràn ad aqueri que ja comencen a pèrder era pòur as umans: "Òc que i a bèth os qu'acostume a apropar-se fòrça tàs pòbles, e açò ei çò que mos cau evitar". 

Atau donc, "s'actualizaràn es protocòus entà èster prèsti per se cau capturar bèth os abans qu'arriben ad aguest estadi de familiarizacion".

Dirigir eth fòcus, tanben, entar os

Era decision dera Val d'Aran mèrque un punt d'inflexion important. S'enes darrèri ans era coexisténcia entre er os e era activitat ramadèra s'a basat ena aplicacion de mesures de prevencion e autoproteccion destinades as ramats, ara, era guardada se traslade, tanben, tar aute costat. 

"Ei ua decision qu'auem reflexionat fòrça, pr'amor qu'es experiéncies des darrèri ans non mos deishauen auer iniciatiua en aguest encastre", admet Francés Bruna, conselhèr de Territòri deth govèrn aranés. "Ara ac auem hèt perqué qu'ei ua reclamacion deth sector ramadèr", ahig.

Noves imatges de l'ossa i els seus cadells albirats a Tavascan

 

Atau donc, Aran serà eth prumèr territòri deth Pirenèu en retornar ara estrategia de geolocalizacion d'ossi. Totun ac harà en tot basar-se ena experiéncia dera sarrada Cantabrica, a on s'a aplicat damb succès. 
 

Auem aprenut dera experiéncia dera sarrada Cantabrica e auem vist qu'aquiu a estat clau capturar es ossi abans que s'arriben a familiarizar massa ara preséncia umana.

Eth Conselh premanís ara un plan de captures qu'a d'èster avalat peth Ministèri de Transicion ecologica e non escarte començar a aplicar-lo enes pròplèus setmanes.

LoupO Coexistence

Eth Conselh Generau d'Aran participe coma associat en projècte europèu transtermièr LoupO Coexistence, impulsat peth Programa Interreg VIN- en Espanha-França-Andòrra (POCTEFA 2021–2027) que trabalhe entà hèr compatible era preséncia de lops e ossi damb es activitats ruraus en Pirenèu.

Més ossos als Pirineus: ja se supera el centenar d'exemplars tot i el fort descens de cadells

 

Coma membre associat, eth CGA non arrecep hons FEDER dirèctaments; es sues accions en marc deth LoupO s'executen gràcies a ua ajuda deth Ministèri entara Transicion Ecologica (MITECO) especificaments destinada ara Val d'Aran. 

Ath delà des accions que formen part de LoupO Coexistence, eth supòrt deth MITECO permeterà ath CGA executar aguest plan de seguiment der ors damb colièrs GPS.