En casa o ena consulta: "Medecina e enfança en Aran"

Era exposicion deth Musèu dera Val d'Aran hè un repas as grèmis que an configurat eth sistèma sanitari ,e un reconeishement as professionaus qu'an dedicat era vida ath suenh des persones en Aran

Jovita Ané e Josep Manel Vera

A compdar dera recerca e eth uedatge documentau deth mètge de Bossòst, Joan Carles  Riera, especialista en ginecologia,   era mòstra hè un viatge en temps sus era  medecina en Aran.

Es prumèrs professionaus damb nòm propi les poden trapar a compdar de 1634 , destaquen Pedro Penya d'Arròs o Guilhèm Blanc de Unha, tanben apotecaris e lheuadores. Eth prumèr cirurgian  Bartomeu Arjó, date de 1642 .

Era investigacion  tanben a trèt ara lum, era figura de Mercedes Nart Arró, neishuda en Vielha en 1899, que siguec era prumèra pediatra aranesa. 

 

 

Mercedes Nart Arró, prumèra pediatra aranesa (Musèu dera Val d'Aran)

Era directora deth Musèu dera Val d'Aran, Carla del Valle,  hè aguest retrat dera doctora  Nart,

Exercic en Barcelona, mès ei ua figura fòrça potenta, perque en sòn moment hec fòrça causes . Ath delà per hèt d'èster hemna, non ac auec bric facil, en un airau , a on lèu eth 90% èren òmes.., mès siguec ua persona que destaquèc peth sòn trebalh e pera sua volentat d'ajudar, que la portèc tanben a un espitau militar

E entre es vielhs papers,  subergés ua partida de baptisme , a on se cite  era prumèra operacion cesariana "post morten" documentada que se practiquèc en Vilac en 1729.

Auem eth prumèr document originau, que ges d'un archiu parroquiau e ei eth testimòni de quan se registre ar hilh que neishec d'ua mair que ja auie mòrt. Er hilh neishec viu e lo treigueren peth costat.

 

Partida Baptisme de Jusèp de Miguel (Libre de baptismes de Vilac)

 

 

E a trauèrs deth materiau e es utisi , que  Riera sauvec  des donacions que le heren  es familiars des doctors ,Ademà, Campà e de Miguel, eth visitant pòt veir era evolucion des airines e es tecniques que se hègen a servir enes consultes e enes atencions obstetriques e ginecologiques :  tensiomètres, fonendoscopis, eth pelvimètre entà mesurar eth diamètre pelvic, es fòrces ,  er aparelh entà ajudar ara extraccion fetau, o eth perforador cranian de Blot , entà trèir es fètus mòrti, tanben , era ressèga de gigli, un aparelh en desus que se hège a servir entà talhar eth uas pelvian e ampliar atau eth canau deth part, ua praxis que ara s'a sustituit pes operacions cesarianes. 

 

Libres e esturments d'obstetricia e ginecologia (Joan Carles Riera)

Era cagira de ginecologia e obstetricia de çò de Mora de Vielha, barre eth recorrut per ua des especialitats dera medecina.

Era documentacion e materiau que se sauve en Musèu an de permeter mès endauant ampliar era exposicion a d'auti àmbits e tematiques:  era odontologia, es apotecaris o farmaceutics , es medicaments, o es èrbes medicinaus