Er aranés formarà part deth diccionari occitan de referéncia en linha
Er aranés harà part deth diccionari occitan de referéncia en linha e tanben disposarà d'airines entà impulsar era lengua pròpria d'Aran en entorn digitau, coma era generacion de sostítols de forma automatica.
Les desvoloparà Lo Congrès Permanent de la Lenga Occitana -er organisme regulador dera lengua occitana-, a compdar d'un convèni damb eth Conselh Generau d'Aran. Entà hè'c possible, se digitalizarà un còrpus d'entre 20.000 e 30.000 paraules en aranés.
Un ahèr paradoxau, segons eth director de Lo Congrès, Benazet Dazeas, ei que maugrat qu'er aranés ei era unica varianta occitana damb estatus d'oficialitat, ei, ath temps, era mens desvolopada digitalment:
Ei eth parlar deth qu'auem mèns donades. Tà poder desvolupar airines damb tecnologies dera lengua cau plan d'informacion, atau podem alimentar es machines
Açò servirà entà que, ja aguest 2026, es parlants d'aranés poguen hèr consultes en Dicodòc, eth diccionari digitau de referéncia der occitan, coma ja se pòt hèr damb d'autes variantes.
Aguest convèni establís qu'ei "Lo Congrès", damb ua grana experiéncia en aguestes qüestions, qui s'encuedarà dera redaccion e desvolopament deth lexic, mejançant procèssi tecnics e lexicografics auançadi. Entre es actuacions previstes i é era extraccion automatica d'informacions e parelhs de mots a compdar de lexics ja existents, atau coma era creacion d'un prumèr lexic catalan–occitan referénciau e aranés, entàs dues direccions, damb un volum estimat d'entre 20.000 e 30.000 entrades per cadua.
Eth projècte includís tanben era creacion d'ua plataforma en linha entara redaccion e gestion de lexics, dotada d'ua basa de donades e d'ua interfàcia especifica. Es donades s'integraràn en plataformes coma Apertium, Revirada e Dicodòc, entà facilitar-ne era consulta publica. Entath desvolupament d'aguest projècte era maxima institucion aranesa balharà ad aguest organisme 30.000 euros.
Apropar era lengua ara ciutadania
Qu'er aranés se daurisque pas en entorn digitau ei basic entara subervivença dera lengua, segons era sindica, Maria Vergés: "er objectiu ei apropar era lengua ara ciutadania damb es esturments der ambit digitau. Ei un pas mès que important entà normalizar er aranés dera man der occitan".
En ua dusau fasa, cofinançada peth programa europèu LINGUATEC IA, se desvoloparàn esturments de reconeishença, transcripcion e doblatge de votz que se prevé que siguen prèsti en 2027.
Damb aguest nau convèni, andues institucions consoliden ua collaboracion iniciada en 2020 e apòsten per un lexic occitan–catalan e catalan–occitan ena varietat aranesa, que serà consultable dempús dera plataforma de Lo Congrès, dera web der aranés (aranes.conselharan.org) e des dera aplicacion 'En aranés' deth Conselh Generau d'Aran.