
Lengua Viua torne a hèr ua crida a parlar aranés en toti es airaus dera vida vidanta ena 32au Corsa Aran per sa Lengua, que reunic centenats de persones. Eth collectiu avertís qu'eth usatge sociau dera lengua ei fòrça baish, mentre qu'eth Prèmi Lengua Viua 2026 siguec entath grop Sarabat d'Aran, pera sua trajectòria en defensa der aranés a trauès dera musica.

Territòri ja a començat es òbres d'emergéncia tà estabilizar era carretèra deth pòrt dera Bonaigua e apòste per "recóser" eth terren entà contier eth movement dera montanha. Es trabalhs s'alongaràn un an e, pendent aguest temps, se mantierà eth pas alternatiu en punt a on eth passat mes de hereuèr un esbauçament de tèrra s'emportèc un mur de contencion e posteriorament se dauric un horat ena via.

Aguest dimars, 28 de juriòl, Vielha acuelh ua naua jornada de donacion de sang e plasma organizada pera Associacion de Donants de Sang dera Val d'Aran. En declaracions a Eth maitin d'Aran der ostiu, eth cap deth Banc de Sang e Teishits der Espitau Arnau de Vilanova de Lhèida, Juan Manuel Sánchez, explique qu'entre un 80 e un 90% dera poblacion pòt dar sang se complís tres requisits fòrça simples: auer entre 18 e 70 ans, pesar mès de 50 quilòs e auer bona salut. Totun, assegure qu'era principal barrèra encara ei era pòur e destaque qu'era majoria des que s'animen a hèr era prumèra donacion, acaben convertint-se en donants abituaus.

Era glèisa de Sant Miquèu de Vielha acuelhec dimenge era ordenacion diaconau de Mateo Arias, un joen de 32 ans, originari de Medellín, en Colòmbia, que des de hè ans se forme ena Diocèsi d'Urgell e qu'a escuelhut era Val d'Aran entà començar eth sòn ministèri. Mossén Mateo Arias explique en "Eth maitin d'Aran der ostiu" com viuec era sua ordenacion e es sòns projèctes entara comunitat aranesa.

En ostiu, canviam era reflexion setmanau ath torn dera lengua per un tastet de literatura damb era dusau part de "Dòn Quishòt dera Mancha". Serà damb era lectura des capitols XLV, XLVI e XLVII dera òbra, dera qu'ara se'n hè era traduccion a cargue d'Antòni Nogués e Jusèp Loís Sans.

Es subastes e era extraccion de husta des bòsqui de casa nòsta se consoliden dempús d'ans d'inactivitat. Enguan, en sen dera Comission Forestau d'Aran, integrada peth Conselh Generau e era màger part des pòbles aranesi, s'amiaràn a tèrme un totau de 8 subastes, que representaràn un totau de 14.000 tones de husta, ua chifra que non s'artenhie d'ençà de decades.

Lengua Viua anime era ciutadania a participar ena 32au Corsa Aran per sa Lengua, mès rebrembe que era defensa der aranés se hè cada dia. Era presidenta, Imma Caubet, reclame mès usatge dera lengua en carrèr e destaque era ampliacion dera rota literària "Es peades de Mossèn Condò", que vò arribar a toti es pòbles dera Val.

Era darrèra edicion dera Hoka Val d'Aran by UTMB celebrada a inicis d'aguest mes de junhsèga a estat scenari d'ua pròva pilòt entà incorporar dròns en prètzhèts de seguretat en desvolupament dera pròva. Qui a desvolopat e metut en practica aguesta pròva pilòt a estat era enterpresa aranesa Cargo Drone Solutions.

Era Generalitat s'a compromés a impulsar milhores ena carretèra C-28 e ena C-142B d'ac''es a Beret, dempús des reclamacions deth Govèrn d'Aran e dera preocupacion generada pes darrèrs accidents de ciclistes. Es actuacions prevén milhores deth paviment, neteges periodiques e ua naua senhalizacion entà reforçar era seguretat viària.

En ostiu canviam era reflexion setmanau ath torn dera lengua per un tastet de literatura damb era dusau part de "Dòn Quishòt dera Mancha". Serà damb era lectura des capitols XLV, XLVI e XLVII dera òbra dera qu'ara se'n hè era traduccion a cargue d'Antòni Nogués e Jusèp Loís Sans

Dempús de proclamar-se campiona dera Segona Division francesa damb es violetes deth TFC feminin e contribuir ath retorn deth club ara maxima categoria, era fotbolista aranesa Laura Riquelme a decidit cercar un nau repte. Serà en Soïssa, a on jogarà damb eth Sion damb er objectiu de lutar per un nau ascens.

Aguesti dies se complissen 30 ans dera prumèra edicion deth Doctor Music Festival, un eveniment que convertic Escalarre en centre dera musica internacionau e metec eth Pirenèu en mapa des grani festivals. En Eth maitin d'Aran der Ostiu rebrembam era sua istòria, eth sòn impacte ena Val d'Aran e enes Valls d'Àneu, e perqué, tres decades dempús, encara ei considerat un abans e un dempús entath Pirenèu.

Era Val d'Aran assolidarà era sua aufèrta formativa en encastre sanitari damb un nau cicle de Formacion Professionau dedicada ara Atencion a Persones en Situacion de Dependéncia, que s'impartirà en Institut d'Ostaleria de Les. Començarà eth cors damb lèu totes es places plees.

Gràcies as colònies dera Asociacion contra eth Càncer de Lhèida que se hèn dempús de 25 ans ena Val d'Aran, un centeat de joeni d'entre 7 e 18 ans, deishèn d'èster pendent ua setmana es 'mainatges damb càncer' tà èster sonque mainatges e gaudir des activitats e amistats.

Era Trail Vielha-Molières 3010 celèbre aguest dissabte era sua 9au edicion damb 1.200 participants enes 3 corses deth calendari. Era pròva hè part deth circuit Unit Trail, que vò reconéisher er esfòrç individuau mès tanben ath colectiu entot crear ua classificacion per equipes ath delà dera individuau e a on tanben s'apòste pes joeni.

En ostiu vos aufrim en Cimalh dera Lengua Nòsta, un tastet de literatura damb era dusau part de "Dòn Quishòt dera Mancha". Serà damb era lectura des capitols XLV, XLVI e XLVII dera segona part dera òbra dera qu'ara se'n hè era traduccion a cargue d'Antòni Nogués e Jusèp Loís Sans.

Era apòsta pera BTT de Hard Bike torne aguesta fin de setmana damb nauetats enes sòns recorreguts damb distàncies batiades M, L e XL. Es participants, que non lutaran per ua classificacion, passaràn per endrets emblemàtics coma era Entecada, era Tuca o eth Bike Park de Baqueira, damb era intencion de que gaudisquen encara mès dera experiéncia.

Eth Departament de Territòri dera Generalitat se compromet a non barrar eth Pòrt dera Bonaigua pendent es òbres que calgue hèr ena C-28 per esbauçament d'aguest iuèrn passat. Actuauments era circulacion ei restringida a un solet carril damb pas alternatiu.

Keith Kirwen, un nord-american estatunidenc establit en Vielha dempús de hè mès de trenta ans, mos explique com era intelligéncia artificiau li a permetut crear ua banda sonora tara corsa de btt 'Pedals de Foc Non Stop', que a publicat ena plataforma Spotify en anglés, castelhan, catalan e aranés.

En ostiu, eth jòc des paraules d'"Eth maitin d'Aran" non s'arture. Cada quinze dies ua naua paraula perduda. Es responses, per corrèu electronic o per WhatsApp. A l'estiu, el joc de les paraules d'''Eth maitin d'Aran" no s'atura. Cada quinze dies una nova paraula perduda. Les respostes, per correu electrònic o per WhatsApp.

Er Ajuntament de Naut Aran apròve eth projècte basic deth que serà era òbra mès ambiciosa dera legislatura. Eth projècte s'a redimensionat entà rebaishar eth pressupòst de 24 a 14 milions d'èuros, acrò harà que i age mens viuendes passam de 28 a 8, ua piscina cubèrta mès petita, e mens places de parcatge soterrat.

Era Pedals de Foc Non Stop a celebrat era sua 20au edicion damb ua jornada de gran nivèu esportiu e fòrça ambient. Era victòria ena modalitat òr, era cincau, siguec entà Brandán Márquez, en ua edicion fòrça especiau, que commemorèc dus decennis d'ua des granes cites dera BTT d'ultradistància.

Era comunautat veneçolana dera Val d'Aran a metut en marcha ua campanha solidària entà recaptar hons entàs afectadi peth doble tèrratrem damb era collaboracion des ajuntaments. An installat guardiòles en diferents establiments, habilitat donacions per QR e tanben seràn presents ath village dera HOKA Val d'Aran by UTMB entà arrecéber ajudes.

Un pòdcast d'istòria tà resseguir es documents que se sauven ena Casa deth Senhor d'Arròs. "Eth hiu der Archiu" ei un espaci d'"Eth maitin d'Aran" que compde damb era collaboracion de Maria Pau Gomez, directora der Achiu Generau d'Aran. Aué coneishem ath prumèr e unic governador aranés dera Val d'Aran en sègle XVII, Rafael Subirà Demiguel.

Era Generalitat prepause acorropar toti es Burèus de Justícia en Municipi dera Val d'Aran, es antics jutjats de patz, entà compartir personau assessor e facilitar er accès ara ciutadania a diuèrsi tramits. Era mesura afècte a 8 municipis.

Enguan, ua des curses de BTT mès emblematiques deth Pirenèu e deth sud d'Euròpa arribe a ua efemèride fòrça especiau: 20 ans d'istòria. Era Pedals de Foc NonStop a passat d'èster ua idèa fòrça ambiciosa a convertir-se en un referent internacionau des ultramaratons de bicicleta de montanha.

EVA, era comunitat joena de 3Cat, ven d'estrear aguesti dies endarrer aguest progrAMA, "Èra plaça", eth sòn prumèr contengut qu'ei, en part, aranés. Eth format se pòt veir en YouTube d'EVA e compde damb representacion aranesa. Parlam damb era sua presentadora, Núria Juncà.