
Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Generalitat invertís mès de 8 milions d'euros en ua intervencion d'emergéncia entà estabilizar era C-28 en Pòrt dera Bonaigua, Es òbres que ja son en marcha, s'alongaràn un an mentre se manten eth pas alternatiu. Ena Val d'Aran s'a documentat era preséncia de dues osses damb 3 cadèths cadua. Un het inèdit en Pirenèu, que confirme era qualitat der abitat e era progression dera espécia. Aué recuperam un des reportatges que vos aufrirem eth mes de hereuèr. Parlam deth Casal Online, un servici que permet as persones granes que non pòden desplaçar-se participar en activitats en dirècte des de casa.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth Conselh Generau d'Aran e es nau ajuntaments an presentat ua allegacion conjunta contra eth PLATER. Vielha acuelh aguest dimars, 28 de juriòl, ua naua jornada de donacion de sang e plasma, organizada pera Associacion de Donants de Sang dera Val d'Aran. Eth doctor Juan Manuel Sánchez, cap deth Banc de Sang e Teishits der Espitau Arnau de Vilanova de Lhèida, explique en Eth maitin d'Aran qu'er ostiu ei un des periòdes mès complicadi der an, pr'amor qu'es donacions baishen fòrça. E tanben recuperam eth capitol 5 de 'Eth hiu der Archiu'. Aué, bandits, assassins e represalies: es ahèrs que meteren ara Val d'Aran en judici. Tanben plantejam un nau 'Mot horaviat der ostiu'.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Auem parlat damb Mateo Arias, que siguec ordenat diague aguest dimenge ena glèisa de Sant Miquèu de Vielha. Mossén Mateo Arias explique en "Eth maitin d'Aran der ostiu" com viuec era sua ordenacion e parle des sòns projèctes entara Glèisa aranesa. Recuperam eth capitol 19 de "Sons occitans", a on descorbim a Lou Daufin.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Val d'Aran recupère es granes subhastes de husta, damb 14.000 tones previstes enguan, era chifra mès nauta des darrères decades. Mari Boya torne a puntuar ena Formula 2 en Spa e ja premanís era cita d'Hongria. "En cimalh de Dòn Quishòt", un nau capitol damb eth governador Sancho, que torne a sorpréner damb ua senténcia engenhosa. E recuperam era convèrsa damb er esquaire Marc Ubeira Cierco de valoracion dera sason passada.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Dues notícies d'actualitat sus eth Parc Nacionau d'Aigüestòrtes e Estanh de Sant Maurici que complien en 2025 setanta ans, mos ajuden a explicar eth passat e eth futur. D'un costat, era ampliacion prevista reforçarà era proteccion d'espacis naturaus en Aran e ath conjunt deth Pirenèu. Der aute, ua investigacion arqueologica confirme que fòrça abans dera sua declaracion coma parc, aguestes montanhes ja èren abitades de forma continuada hè mès de 10.000 ans.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Corsa Aran per sa Lengua torne aguest dimenge damb era volontat de reivindicar er usatge quotidian der aranés e de hèr país. Nauem parlat damb era presidenta deth collectiu Lengua Viua, Immaculada Caubet. Ath delà, era associacion ADÒC, que premanís un programa pilòt tà television, profite era hèsta dera lengua tà plaçar ua camèra e enregistrar as vesins de Bossòst e Vielha entot demanar-les sus diuèrsi ahèrs.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Val d'Aran a presentat tres projèctes d'innovacion digitau basadi en dròns e realitat immersiva entà melhorar era seguretat, era logistica e era promocion deth patrimòni. Es iniciatives, desvolopades per empreses araneses, s'impulsen en marc der Airau Digitau Aran. E recuperam un des capitols d'"Eth hiu der Archiu" tà conéisher a ua auta familia de marchands de Sent Biat, es Lagarde, e eth senhor de Bésins, que pleidejaran contra Aran. Un còp mès, es sòs e es deutes, protagonistes...

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Generalitat impulsarà milhores ena C-28 e ena C-142B entà milhorar era seguretat viària, dempús des reclamacions deth Govèrn d'Aran e des accidents recents de ciclistes. Era bicicleta serà era gran protagonista dera dimenjada ena Val d'Aran, damb era Vielha Cycling Tour e eth II Trofèu Naut Aran. Era Trail Vielha-Molières 3010 deishec fòrça protagonisme aranés, damb era victòria de Belen Barés ena Montpius Skyrace. Mari Boya afronte ua naua fin de setmana de competicion ena Formula 2 en circuit belga de Spa-Francorchamps.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era EMD d'Arties e Garòs a decretat mesures de restriccion en usatge der aigua tà adaiguar uarts e jardins a sonque ua ora diària entà poder garantir eth subministrament bàsic as sòns vesins. Era fotbolista aranesa Laura Riquelme a fichat peth Sion femenin suis damb er objectiu de lutar per un nau ascens. Pendent es mesi de juriòl e agost, eth "Cimalh dera lengua nòsta" que se transfòrme en "Cimalh de Dòn Quishòt", un cornèr lietari tà dar a conéisher es aventures de Dòn Quishòt, damb un tastet de 3 capitols dera segona part, dera qu'ara se'n hè era traduccion a cargue d'Antòni Nogués e Jusèp Loís Sans.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth Conselh Generau barre temporaument es barbacòes des airaus de léser peth naut risc d'incendi. Eth Govèrn d'Aran a condicionat un nau tram dera rota ciclable TransGarona entre eth Pònt deth Lop e eth Camin de Camon. Aguesti dies se complissen trenta ans deth Doctor Music Festival. Escalarre se convertic pendent tres dies ena capitala dera musica en viu pera on passèren milèrs de persones entà gaudir d'artistes com David Bowie, Lou Reed, Patti Smith o Bob Dylan que se lotjauen ena Val d'Aran.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Er Institut Escòla d'Ostaleria de Les ampliarà era sua aufèrta de formacion professionau eth cors que ven damb un nau cicle de grad miei d'Atencion a Persones en Situacion de Dependéncia mentre qu'eth Centre de Formacion d'Adults de Vielha impartirà tanben classes d'aranés entà adults, enes nivèus A1, A2 e B1. Recuperam era conversa damb eth lingüista nord-american Ryan Furness, impulsor deth conjugador de verbs en aranés en linha e autor de diferents diccionaris com eth d'aranés-anglès.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. En Aran, pendent ua setmana, gràcies as colònies dera Associacion Contra eth Càncer de Lhèida, 95 mainatges damb càncer de diferenti lòcs der Estat deishen d'èster pacients entà tornar a èster mainatges. En "Eth hiu der Archiu", aué repassam es capitols dedicadi ath mosquetièr Exuperi Bartier, qu'eratue es deutes de sa pare damb era Val d'Aran.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Trail Vielha-Molières 3010 celèbre era 9au edicion damb es 3 distàncies de tostemp, era maraton deth Molières, era mieja deth Montpius e era Tuca Trail e entot puntuar entath circuit Unit Trail. En pòdcast Sons occitans aué Anna Geli se demane: 'Existís eth rap occitan?'

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth freeride ja ei olimpic. Eth Comitè Olímpic Internacionau a confirmat qu'era disciplina formarà part des Jòcs d'Iuèrn des Aups Francesi 2030. Escoltam es valoracions de May Peus, Xavi Ubeira, Aymar Navarro e deth rider aranés Abel Moga. En motor Mari Boya marche de Silverstone esperançat damb es milhores en coche abans de Spa. Era 8au edicion dera Hard Bike de BTT arribe damb ua propòsta mès relaxada, sense classificacions, e damb naui traçats pes sendèrs deth país que portaran as participants tara Entecada, era Tuca o Baqueira.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Eth departament de Territòri se compromet a non barrar eth Pòrt dera Bonaigua pendent es òbres que s'haràn de her ena C-28 per esbauçament d'aguest iuèrn passat. Ara era circulacion ei restringida a un carril, damb pas alternatiu. Era Tocineria Casasnovas torne a daurir damb un relèu ath capdeuant. Son Ivan Tort e Laura Marina, que ath delà de mantier es receptes, tanben sauven eth nòm e era mèrca comerciau.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Pedals de Foc Non Stop ja a era sua pròpria banda sonora. Keith Kirwen mos explique com a creat un disc sencer damb era ajuda dera intelligéncia artificiau. E recuperam era convèrsa damb er escrivan Eric Marquez Delaurens tà parlar dera sua novèlla "La venganza de Margarita".

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Er ajuntament de Naut Aran aprovaue setmanes en darrèr eth projècte basic deth Centre Civic e Sociau de Salardú damb un còst un 40% inferior. Recuperam dus capitols de 'Eth hiu der Archiu' dera passada sason. aué coneishem era istòria de François Bartièr, marchand de Sent Biat que prèste sòs a Aran, mès que non recupère. Tanben un nau Mot horaviat der ostiu, dera man de Xavi Gutierrez.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Especialistes en lengua arribadi d'Occitània, d'Aragon e de Catalonha reflexionaràn sus es rèptes dera normativizacion dera lengua, era relacion entre er estandard e es varietats territoriaus, e eth sòn papèr ena transmission, er ensenhament e er usatge sociau der occitan en ua jornada organizada peth Institut d'Estudis Aranesi (IEA-AALO) e er Institut d'Estudis Occitans (IEO). Es diuendres recuperam diferents capitols deth pòdcast "Sons occitans" d'Anna Geli que mos hè a descobrir era riquesa dera musica occitana.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aue, fòrça espòrts. Es araneses Marta Cester, 4au ena TDL, e Belén Barés, 1a ena 10K, destaquen ena dubertura dera 6au HOKA Val d'Aran by UTMB. En motor, ua pana deishe a Mari Boya sense puntuar en Àustria abans dera cita de Silverstone. Torne era polemica pera seguretat des ciclistes ena C-28. Era equipa Royal Cycling hè ua crida tà milhorar eth fèrm dempús de quauque accident. Era Pedals de Foc Non Stop celèbre 20 ans en tot reafirmar eth sòn lideratge enes pròves d'ultradistància. E en darrèr "Cimalh" abans des vacances, Jusèp Loís Sans rebrembe eth compromís de Joan Viñas damb er aranés.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Era Associacion entara Defensa deth Lop e der Ors en Pirenèu a demanat ath Conselh Generau d'Aran que modifique un tram dera HOKA Val d'Aran by UTMB tà evitar ua zòna a on, segontes era entitat, i a ua ossa damb tres cadèths. Aué, tanben, Sharon Silva e Gerardo Mendez expliquen com era comunautat veneçolana dera Val d'Aran s'a organizat entà ajudar as victimes deth doble terratrem en sòn país d'ara hè ua setmana.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Sofia Cabanes, parle damb eth director dera HOKA Val d'Aran by UTMB, Xavi Pocino, entà conéisher com s'a preparat aguesta 6au edicion, quines nauetats presente e quin impacte a un eveniment que ja s'a convertit en un des grani motors esportius e toristics dera Val d'Aran.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué eth detalh dera propòsta deth Departament de Justícia tà agrupar es nomentadi Burèus de Justícia des municipis, es antics jutjats de patz, tà compartir recorsi e facilitar tramits ara ciutadania. En darrèr capitol dera sason d'"Er hiu der Archiu" parlam de Rafael Subirà Demiguel, eth prumèr e unic governador aranés dera Val d'Aran en sègle XVII, que ges dera Casa deth Senhor d'Arròs.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué vos prepausam un viatge pes 20 ans dera Pedals de Foc NonStop. Parlam damb eth sòn director, Pep Vega, entà rebrembar aguest camin e conéisher es nauetats dera edicion que comence aguest dissabte. Parlam tanben dera prepausa dera Generalitat que pòt cambiar eth foncionament des actuaus jutjats de patz dera Val d'Aran. E mès espòrts, eth pilòt de Les Mari Boya, torne ara accion en Campionat deth Mon de Formula 2 damb era cita d'Austria e s'a presentat era 6au HOKA Val d'Aran by UTMB qu'era setmana que ven, amassarà mès de 7.500 corredors convertin era Val d'Aran ena capital mondiau deth trail running.

Era actualitat dera Val d'Aran en aranés. Aué parlam dera actualitat aranesa que passe peth prumèr lòc en campionat de Catalonha de Lòla Cavero, era recuperacion dera crotz der Aneto e un nau sistèma de reconeishement facial des ossi en Pirenèu. Tanben, nau pòdcas der Hiu der Archiu.